Phan Xuân Sinh

Tác giả và tác phẩm

  • Trang

  • Thư viện

Archive for Tháng Năm 13th, 2009

Khi tình đang ru đời

Posted by phanxuansinh trên Tháng Năm 13, 2009

Xuất bản Văn Nghệ

Phụ bản: h.s. Đinh Cường &  h.s. Nguyễn Trọng Khôi

Hình bìa:  h.s. Nguyễn Trọng Khôi

Trình bày: Đặng Hoàng Lân

2008 Phan Xuân Sinh

khi tinh dang ru doi PXS bia 1

phan xuân sinh

khi tình đang ru đời

thơ

2008

LỜI MỞ ĐẦU

Từ lâu, tôi ao ước thơ của mình được bạn bè rộng rãi đọc, được nghe những lời thẳng thắn phê phán. Tôi nghĩ chỉ có bạn bè mới cho tôi những lời chân thật mà người làm thơ cần phải có để trang bị cho một vốn liếng sống cũng như viết. Vì vậy tôi ao ước tập thơ nhỏ nầy được gửi đến tận tay bạn bè tôi ở khắp nơi để chia sẻ những cảm nhận, những rung động, những suy tư… của tôi trong một thời điểm mà lòng người rệu rã với bon chen vật chất, không ai còn can đảm nghĩ tới những món ăn tinh thần, giá trị của chữ nghĩa. Tôi hy vọng đây là món quà tôi đã chắt chiu dành dụm cho bạn bè tôi từ lâu, bây giờ mới có dịp trao đến tận tay từng người. Dù tôi biết rằng món quà nầy nó không thực tế trong cuộc sống, nó chỉ có khả năng “làm dáng”, thêm màu mè cho việc cư xử, thế nhưng biết làm sao hơn khi mà mỗi người đều có cái khó khăn riêng. Tôi chỉ xin bạn bè tôi cùng những người có dịp đọc tập thơ nầy, xem đây là giây phút giải lao. Nếu nó không đáp ứng được những đòi hỏi đó là lỗi của tôi. Người viết không đủ khả năng để làm vừa lòng người đọc. Kính mong quý anh chị lượng tình tha thứ.

Để làm quen với những vần điệu, cung cách mô tả, diễn đạt ý tứ, tôi xin trích một đoạn ngắn của nhà thơ, nhà văn, nhà phê bình… Nguyễn Mạnh Trinh, đã viết về thơ tôi trong tạp chí Văn (hải ngoại) trong năm 2000, khi Văn đứng xuất bản tập thơ “Đứng Dưới Trời Đổ Nát” của tôi:

“Có những giờ khắc, tôi buồn ghê gớm. Cái tuổi vừa bắt đầu già, và chớm hiểu lẽ mất còn của trời đất. Bỗng dưng thấy đời vô vị. Mọi ngày như mọi ngày, với tôi nhịp nhanh nhưng chậm rãi. Nhanh, như vòng quay cơm áo tối mặt, lầm lũi buổi sớm, mù mịt giấc chiều. Chậm rãi, như đời buồn tênh, cứ hoài hoài đánh một nhịp. Ngày tháng ấy, trí óc dường như xơ cứng lại, và cuộc đời đông đặc trong một môi trường thiếu dưỡng khí, đè nặng, ngạt thở.

Cũng may, ở trong hoàn cảnh ấy, còn có thi ca. Thơ, là cầu vòng bảy sắc đi vào mơ mộng. Thơ, là những cánh gió đưa lên cánh diều tưởng tượng bốc cao. Thơ, đôi khi là tâm sự của mình, hay lời ngỏ cho người. Thơ cũng nói đến hiện tại, cũng với tới tương lai. Thơ là dòng lũ một đời chảy xuôi về biển, của tràng giang điệp điệp theo triền cát ven sông. Thơ là cái vô cùng trong cái ẩn dật bé bỏng của hạt cát. Với tôi, nhiều khi đã nghĩ tới, nếu không có thơ, đời mình, cuộc sống mình sẽ buồn bả xiết bao. Còn có thơ, là còn dong chơi, là còn dong duổi bước trường hành vạn dặm theo vận số mình. Nỗi vui, nét buồn, chỉ còn là nét chấm phá cho cuộc sống, mà không còn là những cứu cánh hoặc chạy trốn nữa.

Trong tâm cảm ấy tôi đọc thơ Phan Xuân Sinh. Mấy lúc gần đây tôi đã bắt gặp một vài bài thơ làm tôi xúc động trong các tạp chí văn chương ký tên Phan Xuân Sinh. Nói thật tình, nếu tìm những vần điệu công phu hay ngôn ngữ làm mới quá đáng, thì độc giả sẽ hoài công. Bởi, trong thơ ông, thơ là đời sống thực có nét gân guốc riêng và cũng có lời hào sảng ngang tàng, của tâm tư chất ngất, như men rượu ủ, đã từ rất lâu. Tôi thích những bài thơ bảy chữ, mang phong vị hành, và cũng khoái với những ý tưởng của một người luôn luôn đi tìm kiếm trong đời sống tuyệt đối của mơ ước. Và, không phải là suy tư của đôi mắt chỉ ngước cao lên không trung rộng thôi, mà, còn là niềm chân chất và rung động thật với cuộc đời, với lẽ người.

Nỗi buồn, với Phan Xuân Sinh, cũng nhẹ nhàng. Như hơi thơ lục bát, cũng là niềm hoài vọng mông mênh. Quê hương ở xa, dĩ vãng thì trùng trùng ngăn trở còn hiện tại chỉ là những không gian sương khói mịt mù. Những chia xớt với khổ đau đã làm đêm trường dài hơn, và tiếng than nghẹn ngào trong lồng ngực. Ngậm ngùi, từ những con chữ đã thành một chất gia vị tân toan cho bát canh nhân sinh của một người trôi dạt xứ người.

Có nhiều người đã nhận định, nếu là thi sĩ mà nguyên quán là xứ Quảng Nam ngũ phụng tề phi, thì chắc chắn trăm phần trăm sẽ có những bài thơ để trang trải tấm lòng của mình với nơi cố thổ. Luân Hoán, Hoàng Lộc, Thái Tú Hạp… đã có những bài thơ được sáng tác với tấm lòng cùng tột rung động của mình! Phan Xuân Sinh cũng thế…”

Đây không phải là những lời hộ tống (chữ của Luân Hoán), cũng không phải là xăng xê để làm lé mắt người đọc. Mà tôi nghĩ đây chỉ là lời giới thiệu để người đọc bắt được nhịp trước khi vào phần đọc thơ. Tập thơ nào cũng có những hạt sạn và tập thơ nầy cũng không ngoại lệ điều đó, mà  nó còn chứa vô số sạn. Xin quý vị khi đọc nhặt giùm và lượng tình tha thứ.

Phan Xuân Sinh, 01/02/2008

Posted in Khi tình đang ru đời | Tagged: | Leave a Comment »

Tạp ghi văn nghệ: Bơi trên dòng nước ngược

Posted by phanxuansinh trên Tháng Năm 13, 2009

NGUYỄN MẠNH TRINH

Bơi trên dòng nước ngược? Ai ? Người nào mà sức khỏe đủ dẻo dai để  có sức làm một kình ngư trên sông nước như vậy?  Có phải là cảnh vượt biển vượt sông không? Chắc hào hứng lắm?  Một câu viết ra mà trăm ngàn liên tưởng, ý nghĩ…

Nhưng, cầm cuốn sách đọc. Thì, đó chỉ là cách nói. Của một nhà thơ. “Bơi trên dòng nước ngược” là một tập tạp văn của tác giả Phan Xuân Sinh.Từng trang và từng trang giở ra. À! Ra thế. Tôi đọc và hiểu được thế nào là hoàn cảnh bơi ngược dòng. Cũng như hoàn cảnh của cả một thế hệ giống nhau của một đất nước bị tàn phá vừa vật chất lẫn tinh thần. Đọc và tưởng tượng những vóc  dáng nhân vật, sao ngờ ngợ bóng dáng  bản thân  ở đó. Tưởng như soi gương tìm lại chính ngày tháng mình, cuộc sống mình…

Hình như, tôi có cảm giác khá lạ lùng khi lướt qua những dòng chữ.  Hoàn cảnh sống ấy, phong cách suy tư ấy, quen thuộc lắm đối với cá nhân tôi. Những đứa trẻ nhà nghèo, thích đọc sách, yêu mến văn chương và thường nuôi những mơ ước  không có gì  là vĩ đại nhưng đeo đuổi cả đời. Đọc từng trang để hòa lẫn  với tác giả những cảm xúc về cuộc đời và con người. Không còn biên giới giữa người đọc và  người viết nữa mà chỉ là một cuộc hàn huyên ấm áp mà những người cùng thời gian sinh trưởng  hiểu nhau và chia sẻ cùng nhau.

Thế hệ chúng tôi có nhiều mẫu số chung , Đi học, đi lính , đi tù, đi vượt biên, đi tị nạn… hoàn cảnh có khác ở tiểu tiết nhưng đại thể thì giống nhau y hệt. Cũng là những cuộc “bơi ngược dòng“ cả. Làm gì có ai thuận dòng, ngoài những cậu ấm cô chiêu con ông cháu cha, sinh ra đời đã là những ngôi sao rực rỡ!

Đọc “Tuổi nhỏ, một thời ngậm ngùi“ để thấy thương quá  cậu bé quê nghèo mồ côi và những đứa bạn cùng trang lứa.  Thời của chúng tôi sao có nhiều cái giống nhau.

“… Nước mắt tôi đã thấm  ướt không biết bao nhiêu mà kể, qua các thăng trầm của nhân vật trong truyện.Tôi là một đứa trẻ mau nước mắt, sống lủi thủi một mình nên đầu óc mang nhiều tưởng tượng mang nhiều ao ước,trong đầu tôi luôn luôn suy diễn đủ thứ.Những đầu đề  sách quen thuộc tôi đã đọc nên lướt qua.Tôi đến một gian khác xem có quyển sách nào mới lạ không thì mắt tôi dừng lại ngay quyển truyện của Hà Mai Anh mang cái tên là “Tâm Hồn Cao Thượng” Chao ôi, chỉ có một cái tên thôi quá hấp dẫn alm cho mấy thằng ham sách như tụi tôi phải ngẩn người.Lật sách ra phía sau xem giá tiền, dù có mơ cũng không thể nào mua đượcvì giá quá cao. Về nhà tôi tư tưởng mãi, ước gì được đọc quyển sách này. Trong lớp tôi có thằng Hưng nhà bán thuốc bắc mua được, nhưng dù có năn nỉ rớt nước miếng nó cũng không cho mượn. Thật là bất công, một thằng có tiền mua sáchkhông chịu đọc còn thằng nghèo muốn đọc sách lại không có tiền để mua…”

Phan Xuân Sinh kể chuyện rất đơn sơ, không thêm thắt điểm tô cho sự kiện nên chất trung thực là một đặc tính rõ nét. Từng chi tiết được đề cập đến làm câu chuyện có chất sinh động và chứng tỏ tác giả có một trí nhớ tốt về những kỷ niệm của đời mình. Đi học, từ ngôi trường, dãy phố, từ thầy từ bạn, biết bao người bao cảnh được hồi tưởng và viết lại với tất cả sự nâng niu trân trọng. Đi lính, làm nhiệm vụ của một người thanh niên bình thường trong cơn binh lửa, cái tâm hồn hậu của tình người như thắm đượm trong từng câu văn từng ngôn ngữ. Đi tù, dù trong bất cứ hoàn cảnh nào, cũng là một sự chịu đựng để mong ước có ngày ít đen tối hơn.Được thả về, sống trong một xã hội hỗn loạn, vẫn là sự ngoi lên và tin tưởng vào lẽ công bằng của trời đất, người hiền sẽ gặp chuyện lành. Đi vượt biên, rồi sang xứ người sống lưu lạc vẫn nhớ về quê hương và cái dĩ vãng từ mấy chục năm thuở ấy vẫn nặng nề đeo đẵng mãi mãi sự khắc khoải của những người sống bên lề nhân sinh.

Tất cả những chất chứa ấy,  mười bốn đoản văn của “Bơi trên dòng nước ngược” có đầy đủ.  Dù là cái “riêng” của tác gia, bỗng lúc thành cái “chung” của nhiều người. Phan Xuân Sinh với tôi hình như cùng trang lứa nên dù học ở những trường khác nhau, sinh sống ở những vùng địa lý cũng khác nhau nhưng sao có quá nhiều cái tương đồng. Nếp sống nếp nghĩ ấy có phải là mẫu số chung của cả một thế hệ ? Không biết tôi có chủ quan võ đoán không nhưng thành thật tôi có  cảm nghĩ như thế. Đọc truyện của Phan Xuân Sinh, tôi mường tượng được cả một thời kỳ từ lúc ấu thơ đến tuổi trưởng thành vào đời. Không hiểu những người trẻ hơn tôi hoặc già hơn tôi có nhận thức  giống như vậy hay không?

Như những người xứ Quảng, tác giả có lòng yêu mến đặc biệt đến nơi chôn nhau cắt rốn của mình. Cá tính địa phương của anh mạnh mẽ nhưng dễ thương không đến độ cực đoan làm người đọc hiểu rõ tấm lòng của anh hơn với cả những sự thông cảm.  Thơ của anh cũng biểu lộ cá tính của người xứ Quảng. Những hào sảng của những người đã quen trong những cuộc tranh sống nghặt nghèo. Đất thì khô cằn, khí hậu thì khắc nghiệt với những cơn gió Lào khô khan, con người đã quen với những điều không vừa ý. Thơ văn phần nào biểu tỏ tâm tưởng ấy. Ngôn ngữ ngang tàng mà có người mỉa mai rằng của những người múa kiếm gỗ đã có lúc làm xao động trong suy tư những cảm xúc chân thực cho người yêu thơ.

Riêng với tạp văn Phan xuân Sinh,  thơ như những phần trang điểm cho những bày tỏ về cuộc đời. Viết , trong trạng thái bức xúc cảm giác, những mảnh đời ấy, trưởng thành từ quê hương chiến tranh, vật lộn trong dòng cuồng lưu ngược chiều để sống còn  ,có phải là những phác họa chân thực cho một thế hệ Việt Nam ? Đến bây giờ , sống ở xứ người, cuộc chiến đấu vẫn còn tiếp diễn, có khi còn khốc liệt hơn nhiều. Để tồn tại, những người lưu vong  cũng phải có một giá đắt phải trả. Mà, ở cuộc đời này, muốn đạt được một điều gì, đâu phải không cần công sức…

Khi còn chiến tranh hay lúc ngưng tay súng,  trong tác phẩm của anh bất cứ hoàn cảnh nào cũng đầy chất tình người hồn hậu.  Với Phan Xuân Sinh, chiến tranh là những chuyện muốn quên mà cứ phải nhớ.

“ … Tính đến  nay , đã gần 30 năm trên quê hương không còn tiếng súng, Những vết thương cũ của đôi bên tham chiến đã kéo da non xem như lành lặn. Những người tuổi trẻ tham chiến của   đôi  bên lúc đó  bây giờ  tóc đã điểm  mầu. Đất nước đã trở mình, cửa ngõ rộng mở để nhìn ra thế giới bên ngoài, Người trong nước ra hải ngoại cũng dễ dàng và người sống ở ngoại quốc về quê hương không còn khó khăn. Những chuyện đúng sai, công tội để lịch sử phán xét và tùy ở quan niệm cá nhân.Trong tư cách của chứng nhân tôi viết trong trạng thái bình thường không hận thù hằn học. Dù trước đây tôi là một người lính của miền Nam,  và mất một phần thân thể trong cuộc chiến đó. Cái nhìn của tôi có thể sai lệch vì định kiến, nhưng chung quy tôi viết về cuộc chiến mà tôi trực tiếp tham dự bằng trung thực của trái tim mình.Tôi tránh viết  về chiến tranh vì mỗi lần đụng tới nó, vết thương cũ của tôi lại đau nhức lên nhưng rồi cũng không tránh được…”

“Bơi trên dòng nước ngược”, cuộc sống ấy có phải là chuyện bình thường đối với người Việt lưu lạc xứ người? Ai cũng có những kỷ niệm, tuổi thơ như thế, tuổi trẻ như thế, quê hương đất nước như thế, tình yêu như thế, trở lại làm một cuộc sống mới từ hai bàn tay trắng như thế… Và, bây giờ đọc những dòng chữ của Phan Xuân Sinh sẽ thấy như đứng trước tấm gương soi để nhìn lại chính dung nhan diện mạo mình. Tôi có cảm nhận như thế. Tôi không đọc mà như đang hàn huyên với một người cố tri trong một buổi chiều buổi sáng đáng nhớ nào…

Nguyễn Mạnh Trinh

Posted in Văn thơ bầu bạn | 1 Comment »

Nói với em

Posted by phanxuansinh trên Tháng Năm 13, 2009

nói với em

như ai đó đã nói về những điều không thật

những ngụy ngữ trên môi

cháy lên bất tận

một con người phải chịu đựng

những khảo tra

những dày vò xoáy vào tim óc

ta ngồi để nghe những lời khải tuyền

như một tín đồ thành khẩn

trước dung nhan chúa

và em dấu yêu.

trời đất lặng câm từng nỗi nhớ

bao khát khao

chạy dài đằm đằm trên da thịt

đêm và đêm

những tinh cầu rượt đuổi nhau man rợ

xô giạt cả một thiên hà

để trở thành trần trụi

không một phép thuật nhiệm mầu nào

đủ tái tạo đời sống

những ước mong đông đá

những chờ đợi dài lê thê

chỉ có em mang lại những thứ ta cần

và chỉ có em vực dậy những hồn ma đã ngủ

như tiếng chuông quyện vào lòng

làm bừng tỉnh

đóa hoa đã rũ

một ngày mai

ta sẽ câm lặng

để những đợi chờ mở hội

quyền uy cuả em tái sinh

và em dấu yêu

Dallas, 01/02/07

(ngày sinh nhật không có em)

Posted in Tác phẩm thơ | Leave a Comment »